Over waterstof

Hoe verloopt opslag en distributie?

Gecomprimeerd gas

Waterstof kan fysiek opgeslagen worden als een (gecomprimeerd) gas, cryogene vloeistof of op materialen gebaseerde opslag. De eerste twee vormen, en met name gecomprimeerd gas, worden vandaag het meeste toegepast. Kenmerkend aan de gasvormige opslag zijn de typische composieten hogedrukvaten (200, 350 of 700 bar). Nadeel is dat er door het comprimeren 6% energie verloren gaat bij gebruik van een compressor.

Tube trailers

Waterstof in gasvorm wordt vandaag onder druk opgeslagen en getransporteerd via hogedrukcilinders. Indien deze op een truck worden geïnstalleerd, spreken we van tube trailers, die per truck zo’n 200 à 300 kg H2 kunnen transporteren.

Ondergrondse alternatieven

Om grootschalige waterstofopslag in gasvorm te bereiken is het noodzakelijk om ondergrondse alternatieven te gebruiken. Bijvoorbeeld zoutgrotten, uitgeputte olievelden, gasvelden, waterhoudende ondergrondse lagen en zoutwaterreservoirs.

Vloeibare waterstof

Bij extreem lage temperaturen (-252°C) is transport en opslag van waterstof onder vloeibare vorm mogelijk. Dit gebeurt onder lage druk, maar er is wel continu energie nodig voor de benodigde koeling. Het proces om waterstof vloeibaar te maken kost ongeveer een kwart van de energie die in de waterstof opgeslagen is. Waterstof in vloeibare vorm laat opslag en transport toe via zeer goed geïsoleerde tanks in grotere mate dan gasvormige waterstof.  

Pijpleidingen

Nog grotere hoeveelheden waterstof kunnen per pijplijn getransporteerd worden. Dat gebeurt nu al via het (private) netwerk van Air Liquide (diameter 154 mm, druk ongeveer 80 bar, lengte 900 km) dat industriële gebruikers van grijze en blauwe waterstof voorziet. Ook het bestaande aardgasnet komt in aanmerking voor een bijmenging van waterstof of in de toekomst zelfs een exclusief transport van waterstof. Studies tonen aan dat slechts beperkte technische aanpassingen nodig zijn. In de toekomst kunnen bijkomende waterstofnetten aangelegd worden, bijvoorbeeld in havenomgevingen of om vraag en aanbod met elkaar te verbinden.

Het vervoer van energie door een pijpleiding is tien tot twintig keer goedkoper dan het vervoer van dezelfde hoeveelheid energie door een kabel. Bovendien is het huidige elektriciteitsnet niet voorzien op een toevloed aan (hernieuwbare) energie. Een doorgedreven elektrificatie behoeft een miljardeninvestering en onpopulaire maatregelen zoals hoogspanningsleidingen. Waterstof kan een alternatieve route zijn voor het vervoer en de opslag van energie en bovendien netbalancerende diensten aanbieden aan het elektriciteitsnet.

Welke toepassingen kent waterstof?